Prens Sabahaddin (1878-1948) Prens Sabahaddin Osmanlı Devleti’nin son devrinde gelmiş siyaset ve fikir adamıdır. Babası Damat Mahmud Celâleddin Paşa, annesi Sultan Abdülmecid’in kızı, II. Abdulhamid’in kız kardeşi Seniha sultandır. Annesinden dolayı yerli kaynaklarda “Sultanzade” denilmekte, Batı kaynaklarında ise “Prens” olarak anılmaktadır. Küçük yaşlardan itibaren Arapça, Farsça, Fransızca, fen bilgisi, resim ve piyano dersleri almış ve […]
İktisatçı, hukukçu, sosyolog. 8 Mayıs 1911 tarihinde İstanbul’da doğdu. Babası Mehmet Fehmi Efendi, annesi Emine Behice Hanım’dır. Baba tarafından dedesi İsmail Necati Efendi Nakşibendî şeyhiydi. Anne tarafından askeri aristokrasiye ve baba tarafından da tasavvuf ve edebiyat dünyasına yakındı. Sabri Ülgener, 1935’te İstanbul Darülfünunu Hukuk Fakültesi‘ni bitirdi ve 1936 ‘da İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi‘nde asistan olarak […]
Aslen Mardin’li olan sosyolog ve siyaset bilimci Şerif Mardin 1927 yılında İstanbul’da dünyaya geldi. İlköğretimin ardından Ortaöğrenimine Galatasaray Lisesi’nde başlayan Mardin, liseyi 1944’te ABD’de tamamladı. Stanford Üniversitesi Siyasal Bilimler Bölümü’nü tamamladıktan sonra lisansüstü eğitimini John Hopkins Üniversitesi’nde yapmıştır. Doktorasını da aynı şekilde Stanford Üniversitesi Hoover Institute’de “The young Ottoman movement: a study in the evolution […]
Gustav Mensching (1901-1978) Tarihsel Din Sosyolojisi Alman din sosyoloğu Mensching, Marburg Okulu’nun bir üyesidir ve anlayıcı din sosyolojisi geleneğine bağlıdır. Onun özellikle Durkheim hakkındaki eleştirel düşünceleri, bu alanda etkili olmuştur. Mensching, sosyo-kültürel koşulların din üzerinde kesin bir etkiye sahip olmadığını iddia eder. Ayrıca O, anlayıcı yaklaşımı kullanarak, biresel ve kollektif ihtiyaçları karşılamada dinin gerekliliğine ilişkin […]
İbn Haldun ve Asabiyet İsmi Abdurrahman bin Muhammed, künyesi Ebu Zeyd, lakabı Veliyüddin’dir. Aslen Yemen’in Hadramut şehrinden olduğu için Hadrami, ailesi Tunus’a gitmeden önce Endülüs’te İşbiliyye şehrinde oturdukları için İşbili isimleriyle de anılmıştır. 1332 (H. 732) senesinde Tunus’ta varlıklı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. İbn-i Haldun, çocukluğundan olgunluk yaşına gelinceye kadar, babası Muhammed Vabili’nin […]
Joachim Wach (1898-1955) Tipolojik Din Sosyolojisi Alman bir bilim adamı olan Wach, Weber’den büyük ölçüde etkilenmiştir. Ancak Rudolf Otto ve Max Weber’in öğrencisi olan Wach, incelemelerini sadece Hıristiyanlıkla sınırlandırmak yerine bütün dinleri araştırma kapsamına almış ve tarihi, fenomenolojik, karşılaştırmalı ve tipolojik yöntemleri bir arada kullanarak, genel ve sistematik bir din sosyolojisine katkıda bulunanlar arasında yer […]
Gazali (1058-1111) İslam dünyasında din sosyolojisinin önemli öncülerinden biri de Gazali’dir. Horasan’ın Tus şehrinin Gazale köyünde doğan ve 1058 ve 1111 yılları arasında yaşamış olan Gazali’nin, filozof, kelamcı, mutasavvıf, fakih ve sosyolog tarafları vardır. Gazali’nin konumuzla ilgili başlıca eserleri şunlardır: el-Munkız mine’d-Dalal İhyaü Ulumü’d-Din Tehafütü’l-Felasife Kimyaü’s-Saade El-İktisat fi’l-İtikad Gazali, el-Munkız’da, içine düştüğü şüpheleri ve buhranları, […]
Gabriel Le Bras (1891-1970) Morfolojik Din Sosyolojisi Kilise hukuku profesörü olan Le Bras, gerek Fransa’da gerekse Fransa dışında din sosyolojisinin gelişimine öncülük etmiştir. Onun görüşleri, klasik din sosyolojisinden, özellikle istatistiksel yöntemlerin daha iyi uygulandığı metodolojik bir yaklaşıma geçişte önemli bir işleve sahip olmuştur. Le Bras, 1954’te Paris’te Din Sosyolojisi Grubu’nu kurmuştur. O özellikle çağdaş Fransa’da […]
Ferdinand Tönnies (1855-1936): Gemeinschaft-Gesellschaft Tönnies, Kuzey Almanya Schleswing-Holstein’de varlıklı bir çiftçinin oğlu olarak dünyaya geldi. Strasburg, Jena, Bonn, Leipzig ve Tübingen Üniversitelerinde filoloji, felsefe, teoloji, arkeoloji ve sanat tarihi eğitimi gördü. 1887’de Tübingen Üniversitesi’nde klâsik filoloji doktorasını tamamladı. Babasından maddi destek gören Tönnies araştırmalarını Berlin ve Londra’da sürdürdü ve ardından ekonomi, istatistik ve son olarak […]
Farabi (870-950) İslam dünyasında sosyoloji ve din sosyolojisinin öncüsü ve hazırlayıcısı olarak dikkati çeken düşünürlerden biri Farabi’dir. Türkistan’ın Farab şehrinde doğan, 870-950 yılları arasında yaşamış olan bu büyük Türk-İslam düşünürü, bir taraftan Aristo ve Eflatun’u, diğer taraftan Yunan Felsefesiyle İslam inanç ve öğretilerini bağdaştırmaya çalışmıştır. Ancak bunda başarılı olamamıştır. Sonunda sosyoloji, siyaset ve ahlak bakımından […]
