Din sosyolojisi Din sosyolojisi; toplumsal yapı, kurum ve süreçler arasındaki karşılıklı ilişkilerini, grupları dini inanç, ibadet ve uygulamaları bunların zamanla hangi toplumsal şartlar altında nasıl ve ne yönde değiştiğini inceleyen bir disiplindir. Sosyolojinin bağımsız bir bilim dalı olarak ortaya çıkışı; 19 yüzyılın sonları ve 20 yüzyılın başlarında değerlendiriliyorsa da toplumsal düşünce geleneğinin kökleri tarihin çok […]
Prof.Dr. Özcan Güngör Günümüzde kimlikler mikrolaşırken Alevilik üst kimliği adı altında pek çok grup kimliği farklı öncüllere sahip dini grupların tarihi, teolojik ve sosyolojik verilerin aksine bir çatı altında kullanımının olduğu görülmektedir. Tarihi ve teolojik kaynakları itibariyle çok farklı inanç ve ibadet uygulamalarına sahip Türk Aleviliği ile Nusayriliğin de üst kimlik olarak Alevilik çatısı altında […]
Sosyolojik anlamda dinî yaşamın pratik bir unsuru olarak Ramazan, Amerika’daki Türkler üzerinde çok derin etkiler bırakmakta ve onların şahsi olarak gündelik yaşamlarından başlayarak ailelerinde, işyerlerindeki sosyal ilişkilerinde, ibadethanelerindeki dostluklarında ve Müslim-gayri Müslim komşularıyla olan iletişimlerinde birçok etkileşimi de beraberinde getirmektedir. İşte bu çalışma dinîn pratik yönünü oluşturan oruç ibadeti etrafında oluşan kültürel belleği ve bu […]
SOSYOLOJİ VE İLAHİYAT(ÇI) AÇISINDAN ANLAMI Toplumun bilimi olan sosyoloji geçmişe bakan yönüyle tarihte yaşamış toplumları anlamamıza yararken aynı zamanda içinde yaşadığımız çağın toplumlarını anlamak ve açıklamak konusunda da sosyal bilimler arasında ilk sıraya yerleştirilebilir. Sosyolojiyi anlarken bu bilimin bir geçmişi ve bilimler tasnifinde bir yeri olduğu akılda tutulmalıdır. Sosyolojinin dilinden konuşabilmek elbette ki bir donanımın […]
Tarih kitlelerin hayatını derinden etkileyen deprem, sel, kuraklık gibi doğal afetlerle birlikte savaş ve salgın hastalık gibi toplumsal afetlerle doludur. Bu afetlerden bazıları sadece belirli bir toplumun ya da sınırlı bir bölgede yaşayan insanlarını hayatını etkilerken, diğer bazılarının dünya çapında etkileri görülmüştür. Günümüzde de covit 19 olarak adlandırılan koronavirüs küresel ölçekte her geçen gün binlerce […]
İslam dini ve onun kutsal kitabı Kuran’ın etrafında birçok bilim ve birtakım düşünce sistemleri meydana gelmiştir. Bütün bu bilimlerde ve düşünce sistemlerinde sosyalle ilgili pek çok bilgi mevcuttur. Mesela Tefsir, Fıkıh, Kelam, Mezhepler Tarihi gibi. Bu bilgiler değerlendirildiğinde bir “İslam Düşüncesi ve Müslüman Toplumlar Sosyolojisi” yapılabilir.
Dini bir yanılsama olarak kabul eden ve değerlendiren felsefeci ve sosyologlar din-toplum ilişkisinden doğan yapılara olumsuz fonksiyon yüklerler. Özellikle Marksist teori çerçevesinde Adorno (1903-1969), Horkheimer, K. Barth (1886-1968), M.Buber (1878-1965), J. Habermas, E.Bloch, Frankfurt grubu olarak bu çizgiyi takip ederler. S. Freud (1856-1939) da bir psikolog olarak (O şöyle der: Bir dinin teşekkülü kesin içgüdüsel […]
Comte’dan sonra Avrupa’da en çok etki yapan Fransız sosyologudur. 15 Nisan 1858’de Epinal’de doğmuş ve 15 Kasım 1917’de ölmüştür. Bordeaux Edebiyat Fakültesi’nde uzun yıllar pedagoji dersleri okutmuştur. Daha sonra Paris Edebiyat Fakültesi’ne geçmiş ve burada ölümüne kadar pedagoji ve sosyoloji okutmuştur.
Tanzimat döneminin önde gelen düşünürlerinden olan Ahmet Cevdet Paşa, büyük bir devlet adamı olduğu kadar aynı zamanda tarihçi, hukukçu, edip,eğitimci ve sosyolog / din sosyologudur. Dolayısıyla o, çok yönlü bilim adamı türünün son örnekleri arasındadır. Hem bilimde hem de siyasette başarılı olmuştur. Bilim adamlığında döneminin tüm payelerini elde etmiş ve bu çerçevede tarih, felsefe, hukuk, […]
‘Auguste Comte ve Karl Marks anılmadan Sosyoloji teorilerini anlamak ve anlatmak mümkün değildir’. Bu iki ismin Sosyolojiye etkileri bir yana, her ikisinin filozof ve tarih felsefecisi özellikleri sosyologluklarından öndedir.
