Pandemi Döneminde Türkiye’de Dini Hayat: Din Görevlileri Örneğinde Din Hizmetlerine Genel Bir Bakış

Prof. Dr. İhsan Çapcıoğlu  ve Emine Kaya

Rapor yakın zamanda kamu oyu ile Paylaşılmıştır.

Covid-19 ya da koronavirüs salgınının ilk günlerden itibaren tüm dünyayı saran etkisi, din görevlileri ve din hizmetleri alanında da derinden hissedilmiştir. Bu durum, söz konusu dinamik süreçte dini hayatın değişen seyrinin değerlendirilmesini gerekli kılmıştır. Pandemi döneminde Türkiye’de salgının dini hayat ve din hizmetlerine etkisine ilişkin geniş kapsamlı bir çalışmaya ihtiyaç duyulması, bu araştırmanın ortaya çıkışında motive edici etkiye sahip olmuştur. “Pandemi Sürecinde Türkiye’de Dini Hayat” başlıklı araştırma, küresel salgın döneminde din görevlilerinin dini hayata ve din hizmetlerine yönelik görüş ve tecrübelerini aktarmak amacıyla tasarlanmıştır. Araştırma ile, din görevlilerinin pandemi dönemi din hizmetlerinde meydana gelen değişimleri, tedbirler ve kısıtlamalarla farklılaşan uygulamaları, dini inanç ve ibadetlere bakışını, din hizmetlerini yürütürken karşılaştıkları yeni durumları ve sürece ilişkin uygulamaları nasıl değerlendirdiklerinin tespiti amaçlanmıştır. Araştırmanın planlama ve tasarım aşaması, salgın döneminin ilk aylarına rastlamakla birlikte, saha çalışmaları 2020 yılının Ekim ayında başlamıştır. Bu çerçevede, pandeminin din görevlilerinin yaşantısına etkilerini ölçmek amacıyla belirlenen sorulardan oluşan görüşme formları, internet tabanlı yeni medya iletişim ağları kullanılarak çevrimiçi yollarla, büyük bölümü Türkiye’de ve çok azı yurt dışında yaşayan katılımcılara ulaştırılmıştır. Araştırmaya katkıda bulunmak isteyen din görevlileri, söz konusu platformlar üzerinden katkılarını araştırmacılara iletmişlerdir. Araştırma örneklemi, görüşme formlarına yanıt veren il, ilçe, kasaba ve köylerden gönüllülük esasına göre seçilen din görevlilerinin katılımı ile oluşturulmuştur. Araştırma bulguları, 2020 yılının Ekim, Kasım ve Aralık aylarında elde edilen sonuçları yansıtmaktadır. Görüşmelerin yanı sıra, saha gözlemcisi araştırmacılardan ve katılımcılardan elden edilen veriler tasnif edilerek belli başlı kategorilere ayrılmış ve nitel araştırma yöntemiyle analiz edilmiştir.
Araştırma sürecinde, özellikle katılımcılara erişim aşamasında pek çok meslektaşımızın önemli katkıları oldu. Onların hepsine ayrı ayrı ve içtenlikle teşekkür ediyoruz. Araştırmamıza katılımcı olarak destek veren Diyanet İşleri Başkanlığı’nın müftü, müftü yardımcısı, imam hatip, Kur’an kursu öğreticisi, din hizmetleri uzmanı
gibi çeşitli kadrolarında çalışan katılımcıları olmasaydı, bu araştırma gerçekleştirilemezdi. Her birine katkılarından dolayı müteşekkiriz.

Rapora ulaşmak için ;

https://www.diyanetsen.org.tr/kitaplar/pandemidinihayat.pdf

 

 

YORUM GÖNDER.