Ali Ermiş | Din Sosyolojisi

Din Sosyolojisinde Bir Dini Otorite Tipi Olarak Din Kurucusu

Ali Ermiş — Thu, 23 Apr 2020 21:14:50 +0000

“Din kurucusu”, J. Wach’ın, dini otorite tipolojisinin önemli kavramlarından biridir. Weber, dinî otoritenin karizma sayesinde kullanıldığını belirtir. Wach, Weber’in dinî otorite tipleri konusundaki ilk sistematik incelemesinden ilham almıştır. O, dinî otoriteyi kullananları çeşitli niteliklerine göre sınıflandırmıştır. ‘Din Kurucusu’ kavramı, karizmatik şahsiyetin temel niteliğini veya faaliyetini değil, onun yaptıkları ve söylemlerinin, tarihi ve sosyal süreçte yaptığı etkiyi ifade eder. Evrensel dinlerin önemli bir özelliği, bir kurucusunun olmasıdır, uzak doğu dinlerinde üstad, İslam’da Peygamber veya Hıristiyanlıkta Hz. İsa gibi. Bu kurucuların her biri emsalsiz bir tecrübeyi temsil etmiş ve insanların inanç ve ümitlerinin timsali haline gelmişlerdir. Kurucunun mesajı, kişisel karizmasının meydana getirdiği etkinin dışında, sosyolojik olarak bir “kristalleşme” merkezi yaratmıştır. Kurucular, dengeli ve aşırılıktan uzak davranışlarıyla temayüz ederler. Bütün din kurucuları, milli din bağına muhalefet ederek dini/milli topluluğu yeni ve evrensel mesajlarıyla sarsmışlardır. O ana kadar millî dinî toplulukta geçerli olan mükellefiyetleri kaldırarak yeni ve yüksek değerleri vurgulamışlardır. Büyük kurucular, kendi toplumunda belli bir sosyal sınıfa mensuptu. Fakat onların mensup olduğu sosyal sınıfın özelliklerinin o dinin mesajı üzerinde büyük bir etkisi olmamıştır. Kurucuların doğduğu milli dinî toplulukların karakteristik özelliği “kutsal adetler”dir. Kurucular, yeni dinin protestosunu özellikle bu ‘kutsal adetler’e yöneltmiştir.

Makaleye erişmek için;

http://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/381461 tıklayınız.

The post Din Sosyolojisinde Bir Dini Otorite Tipi Olarak Din Kurucusu first appeared on Din Sosyolojisi.

Salgın Dönemi Sosyolojisi: Fırsatlar ve Tehditler

Ali Ermiş — Sat, 18 Apr 2020 22:04:15 +0000

BEYİN FIRTINASI HAKKINDA

Mart 2016 tarihinde kurulan Analytic Divinity Center tarafından online düzenlenen “Salgın Sosyolojisi: Fırsatlar ve Tehditler” başlıklı 2. Online Beyin Fırtınası Toplantısı 01-11 Nisan 2020 tarihlerinde online olarak gerçekleştirilmiştir.

Zeliha Ö. Ayata tarafından ön hazırlığı yapılan beyin fırtınası, yarı yapılandırılmış başlıklar le katılabilen ilgili uzman kişlerle gerçekleştirilmiştir. Toplantı nihayetinde Andcenter Editörü Mehmet Emin Sarıkaya tarafından özet haline getirilmiş ve Danışman Prof. Dr. Özcan Güngör‘ün katkılarıyla bilgilerinize saygıyla takdim olunmuştur.

Sosyoloji, toplumu olduğu gibi ele almanın yanında, toplumsal problemlere çözüm önerilerinde bulunmak, bu problemlerin ortaya çıkardığı meşruiyet krizine karşı teoriler geliştirmek ve toplumsal düzeni meşrulaştırmaya fayda sağlayan yöntem ve araçlar önermek için ortaya çıkan bir bilim dalıdır. Bu yönüyle sosyolojinin toplumsal problemlere kayıtsız kalması düşünülemez. İşte sosyoloji: “Bize ne oldu? Neden bu durumdayız?’’ sorusunun nedenlerine toplumsal sorunları olduğu gibi gözlemleyerek cevap arar. Ama bunu yaparken gerek kültürel gerek tarihi gerek psikolojik ve en önemlisi toplumsal olgulara ve gerçekliklere dayanarak bunu gerçekleştirir.

Raporun tamamına erişim sağlamak için tıklayınız. https://andcenter.org/tr/marifetdivani/salgin-donemi-sosyolojisi-firsatlar-ve-tehditler/

The post Salgın Dönemi Sosyolojisi: Fırsatlar ve Tehditler first appeared on Din Sosyolojisi.

Sosyolojik Teori ve Din

Ali Ermiş — Thu, 16 Apr 2020 21:56:35 +0000

Din sosyolojisinin kökleri, 19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başlarında ayn bir sosyal bilim disiplini olarak ortaya çıkan sosyolojinin başlangıcına kadar uzanmaktadır. Sosyolojinin birçok alt disipline bölünmesinden önce 111
din, genel olarak insanın sosyal davranışının ve toplumun anlaşılmasına yönelik analizlerde önemli bir kurum olarak dikkate alınmıştır. Çünkü toplumu ve insanların sosyal davranışlarını anlamada din son derece etkili bir kurum “Olarak görülmüştür.
Sosyoloji disiplininin kurucuları arasında yer alan Fransız sosyoloğu Durkheim ve Alman sosyoloğu Weber, modem toplumu anlamada dinin yeri ve rolünün son derece önemli olduğunu vurgulamışlardır. Aynca bu düşünürler, Marx ve Comte gibi birçok sosyal düşünürün modem toplumda dinin giderek önemsizleşeceği yönündeki beklentilerinden farklı olarak dinin sosyal yönü üzerinde durmuşlardır (Johnson, 2007: 43). Buna karşılık modernleşmeyle birlikte elinin toplumsal önemini kaybedeceğini iddia eden Marx ve Comte gibi birçok sosyal bilimcinin beklentisinin günümüz toplumlarında gerçekleşmediği ve modernleşen dünyanın dinden uzaklaşmak yerine yeniden dine yöneldiği görülmektedir.

http://isamveri.org/pdfdrg/D124766/2012/2012_BODURHE_CAPCIOGLUI.pdf

Prof. Dr. Hüsnü Ezber Bodur
Prof. Dr. İhsan Çapcıoğlu

The post Sosyolojik Teori ve Din first appeared on Din Sosyolojisi.

Din Sosyolojisi

Ali Ermiş — Thu, 16 Apr 2020 21:48:45 +0000

http://isamveri.org/pdfdrg/D00001/2006_C47_2/2006_47_2_CAPCIOGLUI.pdf

Prof. Dr. İhsan Çapcıoğlu

The post Din Sosyolojisi first appeared on Din Sosyolojisi.

Ahlak Temelli Şahsiyet İnşasında Dini Liderlerin Rolü: Yozgatlı Ahmet Efendi Örneği

Ali Ermiş — Thu, 16 Apr 2020 21:43:47 +0000

http://isamveri.org/pdfdrg/G00241/2016_IV/2016_4_CAPCIOGLUI.pdf

Prof. Dr. İhsan Çapcıoğlu

The post Ahlak Temelli Şahsiyet İnşasında Dini Liderlerin Rolü: Yozgatlı Ahmet Efendi Örneği first appeared on Din Sosyolojisi.

Dini Gruplar Sosyolojisi ve Yeni Dini Hareketler

Ali Ermiş — Thu, 16 Apr 2020 21:35:13 +0000

Prof. Dr. Niyazi Akyüz

Prof. Dr. İhsan Çapcıoğlu

http://isamveri.org/pdfdrg/D124766/2012/2012_AKYUZN_CAPCIOGLUI5.pdf

The post Dini Gruplar Sosyolojisi ve Yeni Dini Hareketler first appeared on Din Sosyolojisi.

“Bilgi Çağında” Din, Kültür ve Toplum

Ali Ermiş — Thu, 16 Apr 2020 21:30:00 +0000

Sosyolojinin bazı biçimlerinde, çalışmanın ana konusu olarak ”kültür”, “toplum”la yer değiştirir hale geldi. Bu, kültürün, teknoloji gibi daha önemli sayılan bir şeyle belidendiği indirgemecilik çeşitlerinin gelişimine izin verirken, aynı zamanda insan ontolojisiyle hususi bir meşguliyeti önemsemeyen epistemıvlojik bir relativizmi cesaretlendirdi. “Bilgi çağı”nın bazı önemli çağdaş açıklamalan, bu iki özelliği de gözler önüne seriyor. Bu makalenin iddiası şudur: Bunlar, genel anlamda sosyoloji için, ya da özellikle din sosyologlan için üzerinde ilerlemelerini sağlayacak verimli bir yol haritası sunmuyor. Durkheim’ın toplumsal gerçekçiliği, sadece, insanı ve çağdaş yaşamın dini boyutlannı önemsemeyen makine-yardımlı bilgi akışıyla zehirlenmiş teorilerin yetersizliğini aydınlarmaya katkıda bulunmakla kalmıyor, aynı zamanda çağdaş toplumsal ve kültürel gerçekliklerin incelenmesi konusunda da daha verimli bir yola işaret edebiliyor.

http://isamveri.org/pdfdrg/D00001/2008_C49_1/2008_C49_1_CAPCIOGLUI.pdf

Prof. Dr. İhsan ÇAPCIOĞLU

The post “Bilgi Çağında” Din, Kültür ve Toplum first appeared on Din Sosyolojisi.

Göç bağlamında kadının dinsel dönüşümü (Diyarbakır örneği)

Ali Ermiş — Thu, 16 Apr 2020 20:58:41 +0000

Göç köklü toplumsal değişim süreçlerinden biridir. Dolayısıyla göç ve kentleşme sürecinde diğer toplumsal olgularda meydana gelen değişimle birlikte dindarlığın teorik(inanç), pratik(ibadet) ve sosyal boyutlarında da farklılaşmalar olmaktadır. Türkiye bir göç ülkesi olarak kabul edilmesine rağmen, göç kadın bağlamıyla çok az ele alınmaktadır. Bu çalışmada kadının göç bağlamında yaşadığı dinsel dönüşüm Diyarbakır ölçeğinde incelenmiştir. Göç olgusunun neden olduğu olumsuz sonuçları en fazla yaşayan toplumsal grup kadınlardır. Bununla birlikte göç kadınlar için çeşitli yönlerden modernleşme fırsatları da doğurmaktadır. Ancak bu fırsatların değerlendirilebilmesi kadının din ve dindarlık anlayışı, aile içindeki konumu ve ekonomik şartlarla yakından ilişkilidir. Diyarbakır’da göç, son 15–20 yılda yaşanan yoğun şiddet ortamının da etkisi ile, çok ölçüsüz biri biçimde gelişmiş ve bu yoğun göçle birlikte kent yeniden şekillenmiştir. Araştırma sonucuna göre Diyarbakır’a göç eden kadınların dindarlıklarında nisbi bir artış olmuştur. Özellikle gönüllü olarak göç etmiş, ekonomik durumu iyi olan ve herhangi bir cemaat veya tarikata devam eden kadınlar, dindarlığın sosyal boyutunda diğerlerine göre daha dindardırlar. Orta yaş ve üstü göçmen kadınlar modern anlayış ve uygulamalara daha mesafeli davranırken daha genç olanlar ise bu tür inanç ve uygulamalara karşı daha olumlu bir tavır sergilemektedirler. Kadınlar kırsaldaki popüler inanç ve uygulamaları göçle birlikte kente taşımaktadırlar. Hatta bu tür inanç ve uygulamalarda, göç etmiş kentli kadınlar arasında, çeşitli nedenlerden dolayı (örneğin boş zamanın artması, ulaşımın kolaylaşması, beklentilerin artması vs) bir artış olmuştur. Kadının göç sonrasında geliştirdiği politik tavırları onun dindarlığını da etkilemektedir. Seküler söylemlere sahip oluşumlara katılan kadınların dindarlığında düşüş olmaktadır.

Abdusamet Kaya

http://acikerisim.dicle.edu.tr/xmlui/handle/11468/3046

The post Göç bağlamında kadının dinsel dönüşümü (Diyarbakır örneği) first appeared on Din Sosyolojisi.

Almanya’da Türkler: Sürekli Yabancılık, Kültürel Çatışma ve Din

Ali Ermiş — Thu, 16 Apr 2020 20:53:51 +0000

Bu makale, Almanya’da yaşayan Türk göçmenlerin kimlik ve dinle ilgili sorunlarını, zaman içerisinde anlam ve boyut değiştiren konumlarına göre tartışmaktadır. Dış göç ve göçmenlerin konumunu açıklayan çeşitli kuramsal yaklaşımlara değinilmiş, ancak göçmenlerin öznel anlatılarına önem veren nitel bir yaklaşım izlenmiştir. Bu çerçevede yapılan gözlem ve mülakatlar, yazının temel veri kaynağını oluşturmaktadır. Türk göçmenlerin Almanya’daki statü ve konumlarının geçicilikten kalıcılılığa dönüşmesiyle birlikte değişen sosyo-kültürel pozisyonları, konunun göçle ilgili klasik yaklaşımların dışında ele alınmasını gerektirmektedir.

Celaleddin ÇELİK

https://dergipark.org.tr/en/pub/milel/issue/10456/128004

The post Almanya’da Türkler: Sürekli Yabancılık, Kültürel Çatışma ve Din first appeared on Din Sosyolojisi.

Toplumsal Bir Kurum Olarak Ailenin İşlevleri

Ali Ermiş — Thu, 16 Apr 2020 20:49:32 +0000

Aile toplumsal örgütlenmenin ve toplumsal kurumlaşmanın temel işlevsel bir öğesi ve çekirdeğidir. Birçok toplumsal kurum gibi aile de insanlık tarihi boyunca önemli değişiklikler geçirmiş işlevlerinde farklılaşmalar olmuş, ancak hiçbir toplumda yerini, önemini ve değerini yitirmemiştir. Bu makalenin amacı, toplumsal bir kurum olarak ailenin işlevlerini sosyolojik bir bakış açısıyla belirlemek, toplumdaki önemini vurgulamaktır. Bu çalışmada konu ile ilgili kitap makale gibi sosyolojik literatür ile araştırma raporları taranmış elde edilen bilgilerle ailenin işlevleri belirlenmeye çalışılmış ve elde edilen verilere dayanarak ailenin işlevleri;1)biyolojik işlev, 2)psikolojik işlev, 3) eğitim işlevi, 4)toplumsal işlev, 5) kültürel işlev, 6)ekonomik işlev olmak üzere altı temel başlık altında tespit edilerek incelenmiştir. Araştırma, geçmişte ve halen devam eden ailenin işlevlerini belge veya doküman taramasıyla belirleyen belgesel tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Anahtar sözcükler: aile, toplumsal kurum, işlev, ailenin işlevleri.

İbarahim KIR

https://dergipark.org.tr/en/pub/esosder/issue/6150/82609

The post Toplumsal Bir Kurum Olarak Ailenin İşlevleri first appeared on Din Sosyolojisi.